JOANNA ŁUKOWSKA

Pierwsza z rodu:

Znajda

fragment

exclusive

JOANNA ŁUKOWSKA

PIERWSZA Z RODU: ZNAJDA

Wydawnictwo RW2010 Poznań 2011

Redakcja zespół RW2010

Korekta zespół RW2010

Redakcja techniczna zespół RW2010

Copyright © Joanna Łukowska 2011

Okładka Copyright © Mateusz Motyka 2011

Copyright © for the Polish edition by RW2010, 2011

Wydanie I

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie całości albo fragmentu – z wyjątkiem cytatów w artykułach i recenzjach – możliwe jest tylko za zgodą wydawcy.

Aby powstała ta książka, nie wycięto ani jednego drzewa.

RW2010, os. Orła Białego 4 lok. 75, 61-251 Poznań

Dział handlowy: marketing@rw2010.pl

Zapraszamy do naszego serwisu: www.rw2010.pl

Z pamiętnika Estery

On nie przychodził, on się pojawiał. Żadna tam nagła magiczna materializacja, od której zawału można by dostać. Nie zwykł się też podkradać, za mała godność. Nie, on wyłaniał się z nieobecności... i już. Teraz był, przedtem go nie było, chwila pomiędzy zacierała się. Jak to działało? Nie mam pojęcia, magia pradawnych skrzatów znajdowała się poza moim zasięgiem. Zwłaszcza że pomimo wieków ostrożnej przyjaźni Świtek o pewnych kwestiach nie rozmawiał. W ogóle mało gadał.

Pojawił się więc tego pięknego ranka.

I był. Po prostu. Lubił tak trwać, nie myśląc, nie pragnąc, nie czując ani smutku, ani radości. Tylko bicie serca. Tylko szmer krwi, szelest powietrza. A może to Bór pulsował, oddychał... Uczyłam się tego bycia, trwania, chłonięcia natury każdą cząstką ciała i umysłu. Lepszego nauczyciela niż Świtek nie mogłabym znaleźć.

Siedziałam na schodkach ganku. On przycupnął na ziemi, na podobieństwo głazu. Wiedziałam, że jest tuż obok, ale gdy zapatrzyłam się w przestrzeń, zamyśliłam, a potem znowu spojrzałam, musiałam mocno wzrok wytężać. Zlewał się z otoczeniem, zdawał się być kamieniem, pniem, polaną, Borem.

Bo był.

Milczeliśmy sobie razem. Czasem o coś spytałam. Czasem odpowiedział. Rzadko i mrukliwie. On sam nigdy nie pytał mnie o to, co widzę. Co ma być, to będzie. Stworzenia, mieszkające za pazuchą jego obszernego kubraka, w gęstwie siwej brody i czupryny, w tunelach przepastnych kieszeni, więcej wydawały dźwięków w ciągu minuty niż on w ciągu kilku ostatnich wizyt razem wziętych. Myszy popiskiwały, wiewiórka chrupała orzecha, sowa pohukiwała smętnie...

Nigdy mi nie zdradził, które ze zwierząt jest jego Towarzyszem. Może wszystkie, nie zdziwiłabym się. Świtek, ostatni ze swego rodu, był także ostatnim żyjącym Pradawnym, starszym nawet ode mnie. Komu przekaże swoje dziedzictwo? Jego talenty, możliwości, a także jego przyszłość wymykały się moim zmysłom. Nie umiałam w nim czytać, nie potrafiłam w niego patrzeć. Musiałam pytać.

Owego pięknego słonecznego poranka też zapytałam.

– Czemu nie poszukasz żony, z którą spłodziłbyś potomka?

Długo milczał. Sądziłam już, że trafiłam na kolejny temat tabu, ale w końcu odezwał się.

– To ona musiałaby znaleźć mnie. Nie mogę od Wzgórza Wschodów odchodzić dalej niż na pół dnia drogi.

– Ciekawe, jakiej pozwoliłbyś się znaleźć? – Uśmiechnęłam się do niego, pewna, że prychnie coś obraźliwego i tym razem nie odpowie.

Wręcz przeciwnie, rozgadał się jak rzadko. Czułą nutę trąciłam...

– Już żadnej. Kiedyś marzyła mi się ładna i mądra. Potem jurna i małomówna. Wreszcie jakakolwiek, która potrafiłaby pojąć, czym jest moja służba. Niełatwo o taką. Ojciec i dziadek dopiero po trzystu latach się doczekali. Smarkacze... w porównaniu ze mną. Jestem już za stary, by pod Godziwym Drzewem z kimś stanąć. I dobrze, rzeknę ci, bardzo dobrze, bo wyboru nie ma żadnego. Tfu! Durnota i rozpusta, żadnej dumy, żadnego honoru. Na obowiązki i stare obyczaje szczają. Tylko uciechy im w głowach i łatwa zdobycz. Dlatego te leniwe skurczybyki przeniosły się na obrzeża, bliżej ludzkich śmieci, w których grzebią. Ohyda! Stroją się w ludzkie szmaty, żrą ich odpadki, żłopią ich ohydną gorzałkę i niedługo jak psy im służyć będą. Zgroza! Hańba! Knypki obmierzłe. Ludzie im nagle pachną, nie śmierdzą... Ha! Nie bierz tego do siebie, Wiedząca, ty już nie jesteś ani człowiekiem, ani kobietą.

– Dziękuję ci uprzejmie – mruknęłam rozbawiona. – Jak miło wiedzieć, że dla ciebie jestem istotą bez płci i gatunku. Inaczej pewnie byś mnie nie odwiedzał, co?

Nie odpowiedział. Zastygł, wpatrzony w wylot Babkowej Ścieżki. Wyostrzyłam zmysły, kierując je w tę samą stronę. Istotnie, ktoś się zbliżał. Odwróciłam się, by pożegnać się ze Świtkiem. Nie zdążyłam.

Dał się wchłonąć.

Był kamieniem, pniem, Borem.

Przyszli jak inni, błagając, bym pomogła ich dziecku. Byłam ostatnią nadzieją tych prostych ludzi, którzy kochali swoją córkę miłością prostą, bez znaków zapytania i zakrętów. Chcieli, bym uleczyła dziewczynkę ze ślepoty. Chcieli, by była taka jak inne dzieci. Mogłam to zrobić, dotknęłam jej i już wiedziałam...

...A potem zobaczyłam dwie drogie przyszłości.

Jedną znaczyły wywiady, autografy, zachwyt wielbicieli, podziw krytyków, roje pochlebców, pieniądze, sława, entuzjastyczne tytuły w prasie... Najnowsza wystawa wspaniałej rzeźbiarki... Metal i szkło w jej dłoniach ożywają... Niezwykła kobieta tworzy niezapomniane śpiewające rzeźby... Odmienia ludzkie serca, leczy ludzkie dusze... Genialna artystka wystawia swe dzieła na otwartej przestrzeni... W zamknięciu milczą... powiewy wiatru, uderzenia kropli deszczu budzą pieśń... Stajemy się lepsi, słuchając jej...

Jeżeli uleczę to dziecko, pieśń nigdy nie zabrzmi.

Ślepa widziałaby więcej, odnalazłaby swój Dar, byłaby wspaniałą artystką, podziwianą, rozchwytywaną, naśladowaną...

Byłaby też kobietą niezamężną, bezdzietną, starzejącą się, szukającą miłości w ramionach kolejnych kochanków, samotną na szczycie swej wielkości...

Jeżeli dotknę tej dziewczynki, świat na tym straci. Ona też, bo zwrócę jej wzrok, a zarazem okaleczę. Choć nie będzie o tym wiedziała, ograbię ją z talentu, wrażliwości, twórczego cierpienia. W zamian ofiaruję tak dużo, tak niewiele... Proste szczęście zwykłej kobiety. Mąż, dzieci, wnuki, dom wypełniony zapachem placka i kapusty, sweterki dziergane na drutach, ślady psich łap na umytej podłodze, szepty w nocy, gorące pocałunki na zmianę z pieluchami, wysypkami i płaczem, uścisk drobnych ramion na szyi, zmęczenie, monotonia, małe szczęście, nagłe niczym dreszcz, mamusiu, kocham cię... skarbie, nawet siwa wciąż jesteś piękna...

Nie Wiedzącej decydować.

Rodzice wybrali zwyczajność. Chcieli dla swojego dziecka normalnego życia. Nie dbali o dobro całego świata, kochali to jedno dziecko, po prostu, bez wahań, zakrętów.

A jednak szkoda... Słyszałam pieśń, zrodzoną z samotności, która nigdy już nie zabrzmi. Piękna była, dotknęła mojej zardzewiałej duszy.

Świtek pojawił się, gdy ludzie odeszli ze swoją zwyczajną radością. Długo siedzieliśmy, nic nie mówiąc, wreszcie mruknął:

– Przestań, za dużo myślisz. Wybrali i już. Dar to brzemię, które ciężko dźwigać. Zwłaszcza samemu. Może lepiej go oddać, może lepiej nie wiedzieć, że w ogóle istniał... Ha! Dość ględzenia. Czasem inni za nas decydują. Jako dumny syn swego ojca muszę co świt taszczyć omszałą rzyć na Górę Wschodów. Więc taszczę, bo jak trzeba to trzeba, to mój skrzaci obowiązek. Póki sił starczy, póki następca się nie znajdzie, z krwi mojej lub cudzej, lub póki słońce nie zgaśnie. Jesteś z tej samej twardej gliny. Wieki temu wybrałaś, poszedł piękny Radosław precz, narodziła się Wiedząca z Boru...

– Nie można mieć wszystkiego. – Westchnęłam. – Oto mądrość godna uwiecznienia w Księdze. Dorzucisz coś od siebie?

– Tak. Życie jest jak jajo. Trzeba je znieść.